Atipik Otizm Nasıl Geçer?

Otizm, genellikle ilk 3 yaşta belirti gösteren, kişinin hayatı boyunca devam eden ve çevresindeki insanlarla sağlıklı bir şekilde sözel veya sözel olmayan iletişim ağlarını kullanamayan gelişimsel bir bozukluktur. Toplum ağzında ne kadar “otizm hastalığı” veya “otizm hastası” gibi tabirlerle beraber anılsa da otizm bir hastalık değil tersine bir ayrıcalıktır diyebiliriz. Yani farklılıktır. Fakat otizmli bir bireyi hayata kazandırmak için erken tanı ve gerekli rehabilitasyon hizmetleri, önemli bir rol oynamaktadır.

 

Otizmin Nedenleri

 

Otizmin kişide görülme sebepleri, ne kadar araştırılsa da henüz ortak bir görüşle bu tam saptanamamıştır. Genetik olduğu birçok sağlık araştırmacıları tarafından düşünülmektedir. Otizmin erkeklerde görülme durumu kızlara göre daha fazladır. Otizmlilerin ‘u üstün zekâlı olabilmektedir. %70’lik bir kısmı ise zekâ geriliği yaşamaktadır. Bu farklılıkla karşı karşıya olan bireylerde otizm ile beraber dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu, epilepsi, duygu durum bozuklukları gibi başka rahatsızlıklar da görülebilir.

 

Otizmin Belirtileri

 

Otizmin belli başlı belirtileri vardır. Bunların yalnızca dört tanesinin bile aynı bireyde yer aldığını gördüğümüzde, bu o kişinin bir otizmli olduğunu bize gösterir diyebiliriz. Bu belirtileri sıralayalım:

 

l Göz teması kuramama veya da bunu yaparken zorlanma,

l Konuşmada gecikme yaşarlar. Kimi zaman çokça kekeleme görülmektedir.

l Adı ile seslenildiğinde uzun bir süre tepki vermezler.

l Çevre ile ilgisizdirler. Kendilerini oldukça çevreden soyutlarlar.

l Aşırı hareketli veya hareketsiz olabilirler.

l Cansız varlıklarla veya da bir hayvanla ilgilenmeyi, insanlarla ilgilenmeye yeğlerler.

l Sarılma ve öpme gibi fiziksel temas onlara göre değildir. Herhangi bir temas anı onları ürkütür.

l Ses tonları ve konuşma şekilleri tekdüzedir.

l Bir cisme ya da onun bir parçasına takıntı seviyesinde ilgi duyabilirler. Bazı objelere fazla bağlanabilirler.

l Düzen takıntıları olduğundan, rutinlerinin bozulmasına tahammül edemezler ve böyle durumlarda oldukça hırçın olabilirler.

l Sürekli yemek yeme veya da sürekli hoşlandıkları aynı gıdaları tüketmeleri görülmektedir.

l Kalabalık veya da sosyal ortamlarda kendilerini tehlikede hissedip aşırı olarak bağırıp kriz geçirebilmektedirler.

l Yapılan esprileri anlamazlar, imalı konuşmalara yabancıdırlar.

l Normal öğretim metotlarına uyum sağlayamazlar.

Otizmin yalnızca bir çeşidi yoktur; birden fazla otizm tipinin bulunduğu kanıtlanmıştır. Bunlardan bazılarını belirtelim:

 

A tipik Otizm

 

Bu otizm tipi en erken çocukluk döneminde konulması mümkün bir tanıdır. Otizm spektrum belirtilerini en az taşıyan grup da sayılmaktadır. Bu tip için “silik”, “yalancı” benzetmeleri de kullanılmaktadır. Biraz uzun süreli bir eğitimle eğer ciddi bir zekâ geriliği yoksa bu tanı grubu, kurtarılma ihtimalinin en çok olduğu otizm tipidir. Dilsel ve sosyal yetersizlikleri en az olan grup da budur. Belli başlı belirtileri şunlardır:

 

l Aşırı çekingenlik ve utangaçlık,

l Düzen takıntısı olması,

l Yemek, koku ve temas hassasiyetleri yaşaması,

l Devamlı hareket alışkanlığı taşıması sayılabilir.

Diğer Otizm Spektrum Grupları

 

l Rett Sendromu,

l Çocukluk Çağının Dezintegratif Bozukluğu,

l Başka Türlü Adlandırılamayan Yaygın Gelişimsel Bozukluk,

l Asperger Bozukluğu,

l Frajil X Sendromu,

l Çocukluk Şizofrenisi,

l Edinsel Epileptik Afazi,

l Gelişimsel Dil Bozukluğu (Gelişimsel Disfazi)